Günümüz iş dünyasında çok önemli yer kaplayan pazarlama ve inovasyon kavramları, her zaman birbiriyle oldukça bağlantılı olmuştur. Bu yazımda pazarlama inovasyonu nedir ve ne gibi örneklerle karşımıza çıkar bunlara değineceğim.
İlk olarak inovasyonun tanımıyla başlayalım. İnovasyonun tanımı, Oslo Kılavuzu‘nda şöyle yapılmıştır:
İnovasyon, yeni veya önemli ölçüde değiştirilmiş ürün (mal ya da hizmet) veya sürecin; yeni bir pazarlama yönteminin; ya da iş uygulamalarında, iş yeri organizasyonunda veya dış ilişkilerde yeni bir organizasyonel yöntemin uygulanmasıdır.
“Pazarlama İnovasyonu” konusuna geçmeden önce inovasyon hakkında kesinlikle okumanızı önereceğim bir kitabı sizinle paylaşmak istiyorum.
Harvard Business Review‘de inovasyon konusunda yazılmış 10 önemli makaleyi bu kitapta bulabilirsiniz. Buraya tıklayarak kitaba ulaşabilirsiniz.
Pazarlama İnovasyonu Nedir?
Bu noktada iki kavramı birbirinden ayırmamız gerekiyor: “Pazarlama İnovasyonu” ve “İnovasyon Pazarlaması“.
İnovasyon pazarlaması, herhangi bir konuda yapılan inovasyonun pazarlanması anlamına gelir. Kısaca, inovasyonun müşterideki değer algısını arttırmak şeklinde özetlenebilir.
Pazarlama inovasyonu ise, pazarlama metodlarında dikkate değer değişiklikler meydana getiren yeni pazarlama uygulamalarıdır. Bu değişiklikler; ürün tasarımında, ürün ambalajında, dağıtımda, fiyatlandırmada, konumlandırmada ve pazarlama iletişiminde yapılabilir. Yeni veya mevcut ürün ve hizmetlerde uygulanabilir.
Pazarlama İnovasyonu Neden Gereklidir?
İnovasyon, hızla değişen dünyada ayakta kalabilmek için olmazsa olmaz faktörlerden biridir. Her alanda olduğu gibi, pazarlamada da inovasyon şarttır.
Peter Drucker pazarlama ve inovasyon için şöyle söylemiştir:
Pazarlama ve inovasyon sonuçları üretir, geri kalan her şey maliyettir.
Peter Drucker
Pazarlama inovasyonuna ihtiyaç duyulmasının sebeplerinden birkaçını şöyle sıralayabiliriz:
- Rekabetin artması
- Rakiplerden farklılaşma ihtiyacı
- Tüketicilerin geleneksel pazarlama faaliyetlerine karşı duyarsızlaşması
- Yeni pazarlama kanallarının, eskilere kıyasla daha verimli olması
- Yeni pazarlara açılma isteği
İnovatif Pazarlama Stratejileri
İnovatif pazarlama stratejileri, zamana göre değişiklik gösterir. Bir pazarlama stratejisine inovatif diyebilmemiz için, alışılmışın dışında bir stratejiye başvurulmuş olmalıdır.
Örneğin, yıllar önce sosyal medya pazarlaması inovatif bir strateji iken; günümüzde buna inovatif dememiz mümkün değildir. Son dönemlerde öne çıkan birkaç inovatif pazarlama stratejisine bir göz atalım:
Sanal Gerçeklik ve Artırılmış Gerçeklik (VR ve AR)
Sanal Gerçeklik (Virtual Reality) ve Artırılmış Gerçeklik (Augmented Reality), müşterilere ürünü satın almadan önce deneyimleme imkanı sağlıyor.
Örneğin bir emlak şirketi, müşterilerine sanal gerçeklik gözlüğü ile bir konutu gezdirebilir. Ya da bir mobilya satıcısı, arttırılmış gerçeklik uygulaması ile müşterilerine mobilyaların evlerinde nasıl göründüğünü bakma imkanı verebilir. Bunun örneğini yazının devamında görebilirsiniz.
Fijital Pazarlama
Fijital, fiziksel ve dijital kelimesinin birleşiminden türetilmiş bir kelimedir. Fijital pazarlama ise, dijital pazarlama ve fiziksel pazarlamanın birlikte kullanılmasından ortaya çıkar.
Sesli Pazarlama
Amazon Alexa, Google Assistant ve Siri gibi sesli asistanların kullanımı yaygınlaştıkça, sesli pazarlamanın önemi artıyor.
Gartner’ın araştırmasına göre, 2020’de internetteki aramaların %30’u sesli aramalardan oluşacak.
Akıllı asistanların Türkçe desteğinin zayıf olması sebebiyle Türkiye bu alanda biraz daha geriden geliyor.
Yakınlık Pazarlaması
Tüketicilerin taşıdığı cihazlardan aldığı konum bilgisine göre tüketicilere pazarlama mesajları ileten bu teknolojiye yakınlık pazarlaması (proximity marketing) denir.
Örneğin bu teknoloji ile, bir mağazanın yakınından geçerken, bu mağaza tarafından indirim mesajı alabilirsiniz.
Pazarlama İnovasyonu Örnekleri
Pazarlama inovasyonuna neden ihtiyaç duyulduğundan bahsetmiştik. Hal böyle olunca birçok şirket pazarlama süreçlerinde inovasyona başvuruyor. Gelin birbirinden yaratıcı bu örnekleri inceleyelim:
Ikea
Müşteri deneyimini pazarlama stratejisinin merkezine yerleştiren Ikea, 2013’te çıkardığı mobil uygulama ile müşterilerine ürünlerinin artırılmış gerçeklik ile evlerinde nasıl görüneceğini öngörme imkanı veriyor.
Starbucks
Bir dönem çok hızlı bir şekilde popüler olan Pokemon Go oyunu için Starbucks, şubelerini Pokestop’lara çevirerek milyonlarca oyuncuyu şubelerine çekmişti.
C&A Brezilya
Brezilyalı giyim markası C&A, mağazasındaki kıyafet askılarına beğeni sayacı yerleştirmiş. Bu sayaç C&A’in Facebook sayfasındaki kıyafetlerin beğeni sayılarıyla gerçek zamanlı olarak çalışıyor.
Pazarlama İnovasyonu Hakkında Kitaplar
Son olarak, pazarlama inovasyonu hakkında daha detaylı bilgi sahibi olmak isteyenler için birkaç kitap paylaşacağım. Bir konuyu etraflıca kavramak için en etkili yollardan biri o konuda kitaplar okumaktır.
Gazanfer Balaban tarafından yazılan “İnovasyon ve Pazarlama” kitabına buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.
Polat Can tarafından yazılan “İnovasyon ve Pazarlama” kitabına buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.
